Γενικά

Συχνά έρχομαι αντιμέτωπος με το αυτονόητο ερώτημα που εκφράζουν οι γονείς: "εντάξει, έχω αναγνωρίσει  πολλά απ' τα κοινά χαρακτηριστικά της δυσλεξίας στο παιδί μου, τώρα τι κάνω?"

Η απάντηση είναι απλή, τουλάχιστον στην αρχή, ενημερώνεστε όσο δυνατόν περισσότερο. Αναζητάτε αξιόπιστες πηγές και αρχίζετε το διάβασμα. Δε βοηθά σε τίποτα ν' αρχίσετε να γυρνάτε με το παιδί παραμάσχαλα δεξιά κι αριστερά. Δε χρειάζεται πανικός.

Ξεκινήστε από την ελληνική βιβλιογραφία και σε συνδυασμό με τα περισσότερα site που αναφέρουμε στη σελίδα directory, ενημερωθείτε. Ελάτε σε επαφή με άλλους γονείς και μαζέψτε εμπειρίες. Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει ήρεμα και με προσχεδιασμένες κινήσεις να μαζέψετε όσο δυνατόν περισσότερη πληροφόρηση μπορείτε.

Να θυμάστε, η δυσλεξία και τα χαρακτηριστικά που εκφράζουν τα δυσλεξικά παιδιά διαφέρουν από άτομο σε άτομο. Λόγο της φύσης της, η δυσλεξία, ερευνάται από διαφορετικές επιστήμες π.χ. ψυχολογία, ιατρική, παιδαγωγική, κοινωνιολογία κλπ με αποτέλεσμα πολύ συχνά τα ευρήματα να διαφέρουν μεταξύ τους. Αυτό για μας μπορεί να είναι ένα παζλ, επειδή όμως γνωρίζουμε τα παιδιά μας όσο κανένας άλλος, πρέπει να συνθέσουμε όλη αυτή τη πληροφόρηση και να την προσαρμόσουμε στην μοναδικότητα τους. Τουλάχιστον όσον αφορά το ρόλο μας ως γονιοί.

Όμως εδώ πρέπει να ξεχωρίσουμε ότι μιλάμε για δυσλεξία, για παιδιά που είναι έξυπνα και που ουσιαστικά παρουσιάζουν, πρωτίστως, "πρόβλημα" στην κωδικοποίηση-αποδικοποιήση συμβόλων. Η δυσλεξία όμως, εμφανίζεται αρκετά συχνά σε συνδυασμό και με άλλα συμπτώματα. Γι 'αυτό ψάξτε για έναν καλό ψυχολόγο ώστε να κάνουν το WISC (III κλπ) και τα απαραίτητα τεστ, ώστε να σχηματίσετε την γενική τους εικόνα, τα ισχυρά και αδύναμα σημεία τους. Θα μπορέσετε έτσι, αφού τα γνωρίζετε, να "δουλέψετε" μαζί τους πολύ καλύτερα.

* * *

Σε όλη την προσπάθεια την οποία θα καταβάλετε για να δώσετε στο παιδί σας τα περισσότερα εφόδια έχετε ένα πολύτιμο σύμμαχο, το δάσκαλο. Σκεφτείτε το λιγάκι, έχοντας ανακαλύψει την ιδιαιτερότητα στον τρόπο με τον οποίο μαθαίνουν αυτά τα παιδιά, αυτονόητο είναι να ζητάτε την ανάλογα "ιδιαίτερη" συμπεριφορά των εκπαιδευτικών.

Όμως επειδή αρκετοί εκπαιδευτικοί δε γνωρίζουν τα θέματα που άπτονται της ειδικής αγωγής, θα πρέπει να είστε υπομονετικοί, διαλλακτικοί, με ανοικτά αυτιά και νου, ευέλικτοι, εφευρετικοί και με κατανόηση, τίποτα περισσότερο δηλαδή απ' όσα ζητάτε από εκείνους να είναι για τα παιδιά σας.

Αν δε γνωρίζουν ενημερώστε τους εσείς, εκτυπώστε σελίδες από το internet, χαρίστε τους βιβλία, συζητήστε μαζί τους. Ένα παιδί με δυσλεξία περνά δύσκολες στιγμές στην τάξη. Είναι φυσικό ν' αντιδρά, με τη σειρά του, πολλές φορές με τρόπους που δημιουργούν προβλήματα σε μια τάξη 20-25 μαθητών, φέρνοντας αρκετές φορές, ακόμη και σε απόγνωση τους εκπαιδευτικούς.

Με μια σωστή προσέγγιση θα μπορέσετε να βοηθήσετε το δάσκαλο ώστε κι εκείνος με τη σειρά του να βοηθήσει, όχι μόνο το δικό σας παιδί, αλλά και όλα τ' άλλα. Ακόμη περισσότερο, θα είναι σε θέση να αναγνωρίσει τα σημάδια σε παιδιά που μπορεί να μην είναι τόσο "τυχερά" ώστε να έχουν γονείς σαν και εσάς που ανακαλύψατε τη δυσλεξία τους.

Συνεργαστείτε λοιπόν, συζητήστε όλοι μαζί τα προβλήματα που υπάρχουν. Αφήστε το παιδί να σας πει τα δικά του προβλήματα, το αν -και κατά πόσο- έχει κατανοήσει τους κανόνες της τάξης, μέχρι ποιο σημείο μπορεί να τους ακολουθήσει. Δείτε σφαιρικά το ζήτημα και προτείνετε από κοινού λύσεις, θέστε στόχους και με υπομονή προσπαθήστε, έναν-έναν να τους κατακτήσετε.

* * *

Τα χαρακτηριστικά συμπτώματα που εκφράζουν τα δυσλεξικά παιδιά, με μικρές διαφοροποιήσεις και ανάλογα με την αντιμετώπιση που έχουν δεκτεί στο σχολείο και το σπίτι, τους συνοδεύουν σε όλα τα στάδια της ακαδημαϊκής εκπαίδευσης και συνεχίζονται μετά το σχολείο, στην ενήλικη πια, ζωή τους. Σε οποιοδήποτε ηλικία κι αν βρίσκεται το άτομο του ενδιαφέροντός σας, καλό θα είναι να ενημερωθείτε για όλα αυτά τα στάδια.

Ποτέ δεν είναι αργά να βοηθηθεί ένα δυσλεξικό άτομο. Ξεκινώντας από μικρή ηλικία, συγκριτικά, η βοήθεια που μπορεί να του δοθεί θα έχει και τα μεγαλύτερα αποτελέσματα στις ακαδημαϊκές επιδόσεις αλλά και στην ψυχολογία του. Αντίστοιχα στην ηλικία της θυελλώδους εφηβείας, θα είναι ένας παράγοντας που θα μετριάσει και ισορροπήσει ακραίες κι αρνητικές συμπεριφορές. Στο λύκειο και τις εξετάσεις, θα είναι ένα εργαλείο που θα μπορέσει να επιβραβεύσει την προσπάθεια κι όχι μόνο το αποτέλεσμα. Τέλος, στους ενήλικες θα δώσει εξηγήσεις, σε πολλά ερωτηματικά που έχει αφήσει η ακαδημαϊκή εμπειρία αλλά και για τις πιθανές "αδυναμίες" στον τρόπο που αντιλαμβάνονται και λειτουργούν σε σχέση με τους υπόλοιπους.

Η κατανόηση που επέρχεται σιγά-σιγά στα ίδια τα άτομα καθώς ωριμάζουν και περνούν απ' τα διάφορα στάδια της μάθησης, σε συνδυασμό με καλύτερη αντιμετώπιση από την οικογένεια, μπορεί να εξαλείψει ή να μειώσει δραματικά τα πιθανά τραύματα που θα είχαν διαφορετικά δημιουργηθεί και τα οποία θα τους ακολουθούσαν σ' ολόκληρη τη ζωή τους.

Τι γίνεται όμως όταν μέσα στην ίδια την οικογένεια υπάρχει αντιπαλότητα όσον αφορά την κατανόηση αλλά και την εν γένει "λειτουργία" κι αντιμετώπιση του "προβλήματος" της δυσλεξίας? Είναι ένα πραγματικά μεγάλο πρόβλημα που παρουσιάζεται πολύ συχνά στις σημερινές οικογένειες. Πρόβλημα που σε νεότερα ζευγάρια αλλά και σε συζύγους με παρεμφερή ακαδημαϊκή εκπαίδευση τείνει να μετριαστεί. Συνήθως φοβόμαστε κάτι που δεν ξέρουμε τι είναι και πως λειτουργεί. Αν δεν έχουμε τις στοιχειώδεις γνώσεις για ένα αντικείμενο, το πιθανότερο είναι να μη το χρησιμοποιήσουμε ποτέ στη ζωή μας, το βλέπουμε αυτό να συμβαίνει παντού στην καθημερινή μας ζωή. Αντίδοτο στο φόβο είναι η γνώση, συνώνυμα του η άρνηση και η επιθετική συμπεριφορά που στην ουσία δεν είναι τίποτα περισσότερο από άμυνα απέναντι στο άγνωστο.

Πολλοί άνθρωποι, που δε γνωρίζουν για τη δυσλεξία, όταν πρωτακούν γι' αυτήν, μαραζώνουν το πρόσωπο τους, τα δε μάτια τους "λένε": βρε το κακόμοιρο και το ερώτημα που διστακτικά υποβάλουν είναι: "έχει πρόβλημα με την ομιλία?". Στην αρχική σελίδα του e-nter.net διαβάσατε για μερικούς, μόνο, από τους διάσημους δυσλεξικούς. Γνωρίζατε γι' αυτούς? Κι όμως, είμαι σίγουρος ότι διαβάζοντας κάποια απ' τα ονόματα αυτά κάτι έκανε ένα "κλικ" μέσα σας. Αυτό βέβαια δε σημαίνει ότι το παιδί σας σώνει και καλά θα γίνει ένας λαμπρός π.χ. επιστήμονας που θα τον μνημονεύουν οι επερχόμενες γενιές.. Σημαίνει όμως ότι τίποτα δεν μπορεί να το σταματήσει από το να γίνει "αν πραγματικά το θελήσει".

Σημαίνει όμως και κάτι άλλο, μαθαίνετε, γνωρίζετε κι επομένως αλλάζετε στάση απέναντι σε μια κατάσταση. Η γνώση είναι το κλειδί που μπορεί να ξεκλειδώσει και να μαλακώσει οποιαδήποτε αρνητική κι αντίθετη συμπεριφορά κι αντιμετώπιση. Κι επειδή όπως λέει η παροιμία "you can not learn to an old dog new tricks"(δεν μπορείς να μάθεις σ΄ ένα γέρικο σκυλί, νέα κόλπα)  αλλά κι επειδή πολλές φορές μερικά κεφάλια δύσκολα "γυρνούν", δεν θα πρέπει να απαιτείτε, επειδή εσείς μάθατε και συνειδητοποιήσατε κάτι, να το ακολουθήσει αυτόματα όλος ο κόσμος γύρω σας. Χρειάζεται υπομονή για να πάμε από μια κατάσταση σε μια άλλη. Υπομονή, προσπάθεια και πολλή συζήτηση. Εμπεριστατωμένη ενημέρωση με τον κατάλληλο, κατά περίσταση, τρόπο.

* * *

Στη συνέχεια θα προσπαθήσουμε να κάνουμε μια αναφορά στα στάδια της ωρίμανσης απ' τα οποία περνάει ένα παιδί. Απ' την προσχολική έως την ηλικία της εφηβείας και από τα πρώτα του ακαδημαϊκά βήματα ως το γυμνάσιο και λύκειο.